Short Film – Zeu7en

Het is natuurlijk bekend dat universitaire opleidingen over het algemeen erg theoretisch kunnen zijn. Ook op mijn opleiding aan de UvA (Media en Cultuur) ontkom ik niet aan de ellenlange boeken en wetenschappelijke artikelen over filmtechnieken, globalisering en sociale media. En hoewel ik me prima kan vermaken met dergelijke kost, was ik positief verrast toen werd aangekondigd dat we het nieuwe schooljaar ditmaal zouden starten met een praktische opdracht. Als filmstudent is een theoretische basis natuurlijk belangrijk, maar om het proces van filmmaken écht te snappen, zal je uiteindelijk ook zelf op pad moeten met een camera. En dat is precies wat ik heb gedaan tijdens het vak Film Practices: zonder enige ervaring (of een miljoenenbudget) ben ik met een klein legertje aan krankzinnige – maar gedreven – medestudenten afgereisd naar het borderline dystopische Broek in Waterland, voor de opnames van onze allereerste short film. What could possibly go wrong?

Het Proces

Pre-productie: De Briefing

De briefing die we van de docent meekregen was bondig: maak een originele remake van een scène uit een bestaande film. Hierbij was het de bedoeling om ofwel het genre of de regiestijl van de originele film aan te passen. Het was even slikken toen onthuld werd dat wij de iconische eindscène uit de klassieke thriller Se7en kregen toegewezen. De scène kent een bijzonder gelaagde en complexe structuur, met meesterlijke performances van zowel Kevin Spacey als Brad Pitt en Morgan Freeman. In combinatie met Finchers uitzonderlijke oog voor detail en het dynamische camerawerk wordt er een aangrijpende en bloedstollende situatie gecreëerd. Daarnaast verbindt deze scène de laatste losse draadjes van een veel groter mysterie, terwijl onze remake volledig op zichzelf moest kunnen staan.

Hoewel het hele team enorm enthousiast was en het ene grote idee na de andere zich opstapelde, was het belangrijk om de ambities niet té hoog op te schroeven. Dit zou onze allereerste ‘serieuze’ short film worden, en daarnaast beschikten we natuurlijk niet over de middelen en de ervaring om de dramatische performances en de professionele esthetiek uit de originele scène te evenaren. Het werd ons dus al gauw duidelijk dat wij het over een compleet andere boeg moesten gaan gooien. Tegelijkertijd wilden we graag dat onze versie nog herkenbaar bleef voor kijkers die Se7en hebben gezien. Hierdoor moesten we gedurende onze brainstormsessies continu de balans vinden tussen originaliteit en authenticiteit. Wat definieert Finchers scène? Welke aspecten kunnen wij gebruiken voor onze eigen film, en welke zijn onhaalbaar of overbodig? Daarnaast moesten we dus ook onze eigen regiestijl gaan bepalen.

Onze regiestijl en het script

De keuze voor een regiestijl was gelukkig al snel gevallen. Hoewel ik hem door zijn controversiële gedragingen op filmsets maar moeilijk kan verdragen, was ik toch geïnteresseerd in de unieke regiestijl van de Deense regisseur Lars von Trier. Dancer in the Dark en Melancholia, misschien wel zijn bekendste films, waren voor ons een belangrijke inspiratie gedurende het productieproces. Von Triers chaotische cinematografische stijl breekt met alle ‘wetten’ van Hollywood en verzet zich fel tegen de Amerikaanse manier van filmmaken. Dit cinematografische contrast tussen Dancer in the Dark en Se7en leek ons een interessante invalshoek voor onze eigen remake. Daarnaast leek de slordige, documentaire-achtige homevideo filmstijl van Von Trier ons de meest behapbare stijl,  gezien ons gebrek aan ervaring in het maken van films. Achteraf bleek dit echter een pijnlijke denkfout te zijn.

Voordat de filmopnames konden beginnen, moesten we echter eerst het originele script herschrijven. Tijdens de brainstormsessies waren we het er unaniem over eens dat we met ons eigen script een meer absurdistische en komedische kant op moesten. Hoe aangrijpend de originele scène ook is, het is zeer gemakkelijk om de spot te drijven met de krankzinnige situatie waarin de detectives zich bevinden. Daar zou uiteindelijk onze kracht liggen. We wilden de kijkers echter niet vanaf de eerste seconde al bedelven onder de grappen. Het grootste deel van de film heeft daarom nog een vrij serieuze toon. Daarbij was het van cruciaal belang dat de acteurs het net zo serieus zouden spelen als de originele acteurs uit Se7en. Tijdens de climax zou de absurdistische humor dan met één specifieke plottwist in werking moeten treden. Dit leek ons de meest effectieve manier om met de verwachtingen van de kijkers te spelen.

Na een kort iteratieproces, waarin het script steeds verder werd bijgeschaafd, hadden we uiteindelijk een plot waar we best wel tevreden over waren. Nadat we een storyboard hadden geschetst en de regievisie definitief was vastgelegd, kregen we groen licht van de docent: de opnames konden eindelijk beginnen.

Productie: De opnames

Met een script, een camera en een boompole op zak gingen we op zoek naar een geschikte locatie voor de opnames. Achteraf gezien gingen we vrij onvoorbereid op pad; we besloten op goed geluk af te reizen naar het noorden van het land, op zoek naar lege, verlaten plekken. Dit pakte gelukkig bijzonder goed uit: al na een halfuur reizen vonden we een geschikte plek naast een weiland in het stille Broek in Waterland. Tijdens de opnames zelf liepen we echter al snel tegen de eerste problemen aan.

Aangezien we maar met z’n vijfen waren en het niet was toegestaan om figuranten van buiten de studie mee te nemen, moesten we zelf onze acteerkunsten gaan vertonen. Ik voelde me – verrassend genoeg – gelijk op m’n plek in de rol van de gladgeschoren seriemoordenaar John Doe. Ook mijn medespelers wisten snel genoeg om te schakelen, waardoor onze eerste shots al gauw waren vastgelegd.

Von Triers ongecontroleerde stijl wekt al snel de illusie dat er geen duidelijke visie achter zijn filmmaakproces zit, maar niets is minder waar. Von Trier weet heel goed wat hij doet, en balanceert in zijn stijl uiterst koelbloedig op het randje van een hoogwaardige productie en domweg ‘amateurisme’. De wiebelige handheld camera, de talloze jump cuts en zelfs de inconsistente shotpatronen zijn allemaal ingecalculeerd in zijn onorthodoxe stijl, en het repliceren van die stijl zorgde voor een hoop onverwachte complicaties op de set. Dit kwam onder andere door het feit dat wij slechts over één camera beschikten, terwijl Von Trier voor zijn dynamische scènes vrijwel altijd meerdere camera’s vanuit verschillende perspectieven gebruikt. Hierdoor waren we veel tijd kwijt aan het heropnemen van dezelfde acties.

Naast de cinematografische moeilijkheden hadden we ook pech met het weer. De belichting was bepaald niet fraai, en de opnames moesten continu onderbroken worden door onregelmatige regenbuien. Ook hadden we problemen met het geluid, waardoor onze eerste opnames zo goed als onbruikbaar waren. Deze eerste opnamedag diende daarom vooral als een harde les.

De tweede en de derde dag verliepen gelukkig een stuk soepeler. We kregen steeds meer vat op de stijl van Von Trier, en we waren goed in staat om on the spot belangrijke beslissingen te nemen. Ook wist de locatie ons continu te inspireren, waardoor we op een gegeven moment zelfs het gehele storyboard overboord hadden gegooid en volledig op intuïtie en theoretische kennis voortborduurden. Het was een zeer vermakelijke en belonende ervaring, en hoewel die improvisatie ertoe geleid heeft dat we een aantal shots waren vergeten te filmen en niet alle shots even goed uit de verf kwamen, konden we de meeste problemen op creatieve wijze maskeren tijdens de post-productie.

Post-productie: montage

Na drie lange filmdagen was het vervolgens mijn beurt om achter de laptop te duiken en de gehele film te monteren. Ik keek hier enorm naar uit, omdat mijn passie voor editing de afgelopen jaren flink is toegenomen. Dit zou mijn eerste ‘grote’ uitdaging worden, maar gelukkig had ik de beschikking over flink wat beeldmateriaal. De eerste stap in dit lange proces was daarom het evalueren van al dit materiaal. Door de ruime hoeveelheid takes die we elke keer hadden opgenomen, waren re-shoots gelukkig niet nodig.

Het lastigste onderdeel in dit proces was zonder meer het rangschikken van de beelden. Je moet namelijk met enorm veel dingen rekening houden: er moest continu een spanningsboog gecreëerd worden, het tempo moest hoog blijven en de muziek moest goed aansluiten bij de actie op het scherm. Pas vrij laat in het proces heb ik ervoor gekozen om de soundtrack uit de originele scène te gebruiken. Het zou eerst de bedoeling zijn om net als Von Trier enkel gebruik te maken van zogenoemde ‘diëgetische’ geluiden (geluiden die zich in de wereld van de film bevinden), maar het kwam de scènes uiteindelijk niet ten goede. Het maakte het geheel te houterig en het legde iets te veel de nadruk op het acteerwerk – wat natuurlijk niet het sterkste punt van onze film is. Daarom heb ik in dit geval gekozen voor een middenweg: de originele soundtrack zou afgewisseld worden met het diëgetische geluid van een krakende windmolen. Deze windmolen – die herhaaldelijk in een steeds hoger tempo terugkeert – zou uiteindelijk een symbolisch element worden die de toenemende spanning van de film benadrukt. Ook dit idee is pas laat in het montageproces geïmplementeerd, maar het pakte bijzonder goed uit voor de film.

Na een ongelooflijk lang – maar zeer vermakelijk – creatief proces, werd het langzaamaan tijd om de puntjes op de i te gaan zetten. Nog niet eerder had ik iets met color correction in films gedaan, dus het was een flinke sprong in het diepe, maar dankzij de intuïtieve tools van Adobe Premiere Pro kwam ik een flink eind. Het was mijn doel om de gelige esthetiek van de originele scène na te bootsen, in de hoop dat de kijker nog sneller het verband zou zien tussen de twee films. Het was niet gemakkelijk, en uiteindelijk creëerde ik zelfs – tot lichte verbazing van mijn teamgenoten – vijftien verschillende iteraties voordat ik echt tevreden was. Color correction heeft mijn passie voor editing alleen maar meer weten te versterken, en het is daarom ook een skill die ik de komende tijd flink door wil ontwikkelen.

Het eindresultaat

Na twee lange, maar ontzettend leuke en leerzame maanden konden we de post-productie dan eindelijk afronden. Onze 4 minuten en 50 seconden lange productie zou Zeu7en gaan heten – de film blijft natuurlijk een poldercrime – en we keken reikhalzend uit naar de presentatie in filmtheater Kriterion. Voorafgaand aan dit project dacht ik al zo veel te weten over het proces van films maken, maar dankzij Zeu7en is er opnieuw een wereld voor me opengegaan. Natuurlijk valt er nog zo veel meer te leren, en je hoeft niet eens zo diep te graven om te zien dat de film een hoop beginnersfouten bevat, maar ik denk dat we als team enorm trots mogen zijn op deze eerste productie. We zijn (nog) geen professionele acteurs, regisseurs of editors, maar Zeu7en heeft mij nog enthousiaster gemaakt voor de toekomst – en het overweldigende applaus en de positieve reacties die we kregen tijdens de première hebben dat gevoel alleen maar verder versterkt.

Opname van de première in Kriterion (helaas niet de beste kwaliteit)

Reacties zijn gesloten.

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑